TCVN 3118:2022 | Bê tông – Phương pháp xác định cường độ chịu nén
📘 Xem văn bản gốc tiêu chuẩn TCVN 3118:2012
Giới thiệu về TCVN 3118:2022
TCVN 3118:2022 là tiêu chuẩn quốc gia quy định phương pháp xác định cường độ chịu nén của bê tông nặng bằng mẫu hình lập phương hoặc hình trụ sau khi đã được bảo dưỡng theo quy định. Đây là tiêu chuẩn cốt lõi trong lĩnh vực kiểm định chất lượng bê tông, giúp đánh giá khả năng chịu lực của vật liệu trong các công trình dân dụng, giao thông và công nghiệp.
Tiêu chuẩn này thay thế phiên bản cũ TCVN 3118:1993, được cập nhật để đảm bảo tính chính xác, đồng bộ với thông lệ quốc tế, phù hợp với yêu cầu kiểm định hiện đại.
Phạm vi áp dụng
TCVN 3118:2022 áp dụng để xác định cường độ nén của bê tông nặng dùng trong:
-
Bê tông kết cấu (kết cấu chịu lực, móng, cột, dầm…)
-
Bê tông thương phẩm
-
Kiểm định chất lượng bê tông tại hiện trường và phòng thí nghiệm
Không áp dụng cho:
-
Bê tông nhẹ
-
Bê tông tự lèn
-
Bê tông đặc biệt như bê tông chịu axit, UHPC (bê tông cường độ siêu cao)…
Nguyên tắc thử nghiệm
Phương pháp xác định dựa trên việc nén phá mẫu bê tông đã được bảo dưỡng đúng tiêu chuẩn đến khi vỡ hoàn toàn, từ đó xác định ứng suất chịu nén lớn nhất (MPa) mà mẫu bê tông có thể chịu được.
Thiết bị và dụng cụ phù hợp TCVN 3118:2022
-
Máy nén thủy lực hoặc điện tử: có khả năng nén ≥ 2000 kN, sai số ±1%
-
Thước kẹp hoặc thước đo kích thước mẫu (độ chính xác 0,1 mm)
-
Panme kiểm tra độ thẳng, vuông góc
-
Cân điện tử (nếu cần xác định khối lượng riêng)
-
Mẫu bê tông hình lập phương (150×150×150 mm) hoặc hình trụ (đường kính 150 mm, chiều cao 300 mm)
Chuẩn bị mẫu thử
-
Mẫu bê tông được lấy từ công trình hoặc trộn tại phòng thí nghiệm
-
Được đúc trong khuôn kim loại và bảo dưỡng trong điều kiện tiêu chuẩn:
nhiệt độ 27 ± 2°C, độ ẩm ≥ 90% trong 28 ngày -
Trước khi thử, mẫu được kiểm tra ngoại quan, làm sạch, và nếu cần thì mài nhẵn hai mặt chịu nén để đảm bảo tiếp xúc đồng đều với đầu ép.
Quy trình thử nghiệm
Bước 1: Xác định kích thước mẫu
-
Đo 3 cạnh (với mẫu lập phương) hoặc đường kính và chiều cao (với mẫu trụ) chính xác đến 0,1 mm.
-
Tính diện tích mặt chịu lực (mm²)
Bước 2: Đặt mẫu vào máy nén
-
Đặt mẫu chính xác vào tâm bàn ép, sao cho lực tác dụng đúng trục dọc của mẫu.
Bước 3: Nén mẫu
-
Tăng tải đều và liên tục với tốc độ không quá 0,6 MPa/s đến khi mẫu phá hủy hoàn toàn.
Bước 4: Ghi nhận kết quả
-
Ghi lại lực nén lớn nhất PmaxP_{max} (N hoặc kN)
-
Tính cường độ chịu nén theo công thức:
Trong đó:
-
R: Cường độ chịu nén (MPa)
-
Pmax: Tải trọng phá hủy (N)
-
A: Diện tích mặt chịu lực (mm²)
Báo cáo kết quả
Báo cáo thử nghiệm theo TCVN 3118:2022 cần thể hiện rõ:
-
Ký hiệu mẫu và ngày đúc
-
Kích thước và loại mẫu (lập phương hay trụ)
-
Tuổi mẫu khi thử (thường là 28 ngày)
-
Lực nén phá hủy lớn nhất Pmax
-
Cường độ nén tính toán được (MPa)
-
Hiện tượng phá hoại nếu bất thường (nứt xiên, gãy méo…)
Mức đánh giá cường độ chịu nén bê tông (tham khảo)
| Cấp cường độ (Mác bê tông) | Cường độ chịu nén tối thiểu (MPa) |
|---|---|
| M100 | 9,5 MPa |
| M200 | 19,5 MPa |
| M250 | 24,5 MPa |
| M300 | 29,5 MPa |
| M400 | 39,5 MPa |
| M500 | 49,5 MPa |
Giá trị này thường được lấy trung bình của 3 mẫu đồng nhất. Nếu có 1 mẫu sai lệch >15%, phải thử lại.
Các lưu ý khi thực hiện
-
Tránh đặt mẫu lệch tâm vì sẽ gây phá hủy lệch, sai số lớn.
-
Nếu mẫu có sai lệch kích thước >2 mm, nên loại bỏ.
-
Kiểm tra máy nén định kỳ để đảm bảo độ chính xác và đồng đều tải trọng.
-
Nếu dùng mẫu hình trụ, phải nhân hệ số chuyển đổi (theo tiêu chuẩn).
Các tiêu chuẩn liên quan
-
TCVN 3105:1993 – Lấy mẫu và bảo dưỡng mẫu bê tông
-
TCVN 3112:2022 – Xác định khối lượng riêng, độ rỗng
-
TCVN 3115:2022 – Phương pháp xác định khối lượng thể tích
-
TCVN 6016:2011 – Cường độ chịu nén xi măng (liên quan đến cấp phối)
-
ASTM C39/C39M – Tiêu chuẩn quốc tế đo cường độ bê tông trụ
Kết luận
TCVN 3118:2022 là tiêu chuẩn không thể thiếu trong quá trình kiểm định và nghiệm thu bê tông. Việc xác định chính xác cường độ chịu nén giúp đảm bảo chất lượng công trình, đáp ứng các yêu cầu thiết kế kỹ thuật, giảm thiểu rủi ro trong thi công và vận hành. Do đó, các phòng thí nghiệm và nhà thầu cần tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn này để đảm bảo kết quả chính xác, tin cậy và phù hợp với quy định hiện hành.
Cần thêm thông tin vui lòng liên hệ:
📌 PHÚ AN PHÁT
📞 Hotline: 093 713 9966
📧 Email: congphu.anphat@gmail.com
🌐 Website: https://thietbikiemdinh.com
▶️ YouTube: youtube.com/@thietbikiemdinh
▶️ Facebook: facebook.com/thietbikiemdinh
